Wat is de onbalansmarkt en wat betekent die voor jou als huiseigenaar?
De onbalansmarkt is een mechanisme waarmee TenneT, de Nederlandse netbeheerder, het stroomnet in real-time in balans houdt. Als er op een bepaald moment meer stroom op het net wordt gezet dan er wordt verbruikt, of andersom, grijpt TenneT in. Dat doet het via de onbalansmarkt. Als huiseigenaar handel je hier niet rechtstreeks op. Dat doen grote energieleveranciers, industriële partijen en zogenoemde aggregatoren. Toch is de onbalansmarkt voor jou niet zonder betekenis. De prijsdynamiek op deze markt beïnvloedt indirect de energietarieven die jij betaalt via een dynamisch energiecontract. En met een thuisbatterij kun je automatisch profiteren van die tariefschommelingen. In dit blog lees je hoe de onbalansmarkt werkt, wat het verschil is met andere energiemarkten en wat je er als huiseigenaar concreet mee kunt.
Belangrijkste inzichten uit dit blog
- De onbalansmarkt is een instrument van TenneT om het stroomnet in real-time in balans te houden, geen markt voor consumenten.
- Prijzen op de onbalansmarkt kunnen sterk afwijken van de dagelijkse uurtarieven op de EPEX-beurs (de Europese energiebeurs waarop dynamische energietarieven worden bepaald).
- Dynamische energietarieven zijn de praktische vertaling van marktprijzen voor huiseigenaren, niet de onbalansmarkt zelf.
- Een thuisbatterij met AI-aansturing kan automatisch inspelen op lage netprijzen, ook buiten de onbalansmarkt om.
- De prijzen voor de volgende dag zijn rond 15:00 uur bekend. Ver vooruit plannen is niet mogelijk.
- Een thuisbatterij verdient zijn geld primair door slim laden en ontladen op basis van day-aheadprijzen, niet door directe deelname aan de onbalansmarkt.
Hoe werkt het stroomnet en waar past de onbalansmarkt daarin?
Het elektriciteitsnet werkt in real-time. Op elk moment moet de hoeveelheid opgewekte stroom gelijk zijn aan de hoeveelheid verbruikte stroom. Vergelijk het met water in een leiding. Als er meer water inkomt dan er afgaat, loopt het systeem over. Als er minder inkomt, daalt de druk en functioneren apparaten niet meer goed.
Bij stroom heet dat onbalans. Die onbalans ontstaat bijvoorbeeld als er meer wind is dan voorspeld, waardoor windmolens meer produceren dan verwacht. Of als een centrale plotseling uitvalt, waardoor er opeens een tekort ontstaat.
TenneT is in Nederland verantwoordelijk voor het corrigeren van die onbalans. Het zet daarvoor de onbalansmarkt in. Partijen die snel kunnen op- of afschakelen, zoals grote industriële verbruikers of batterijopslag op netschaal, bieden hun flexibiliteit aan. TenneT roept die flexibiliteit op als dat nodig is.
Dit is ook de reden waarom netcongestie, overbelasting van het stroomnet waardoor je soms niet kunt terugleveren, een groeiend probleem is. Hoe meer zonnepanelen en windmolens er zijn, hoe grilliger de productie en hoe vaker TenneT moet ingrijpen. Lees meer over netcongestie en wat het betekent voor je thuisbatterij. Lees onze netcongestie-pagina.
Wat is het verschil tussen de onbalansmarkt, de day-ahead markt en dynamische tarieven?
Veel mensen halen drie begrippen door elkaar: de onbalansmarkt, de day-ahead markt en dynamische energietarieven. Ze hangen samen, maar ze zijn niet hetzelfde. Hieronder zie je het verschil.
| Markt of tarief | Wanneer? | Wie? | Wat? |
|---|---|---|---|
| Day-ahead markt (EPEX) | Dag van tevoren, prijzen bekend rond 13:00 uur | Energieleveranciers, grootverbruikers | Handelsprijzen per uur voor de volgende dag |
| Onbalansmarkt | Real-time, tijdens de dag | TenneT, netbeheerders, grote flexibele partijen | Correctie van onverwachte afwijkingen in vraag en aanbod |
| Dynamische energietarieven | Per uur, gebaseerd op EPEX-prijzen | Consumenten met een dynamisch contract | Variabele tarieven die je betaalt of ontvangt per uur |
Als je een dynamisch energiecontract hebt, betaal je een tarief dat per uur varieert. Die tarieven zijn gebaseerd op de EPEX. De prijzen voor de volgende dag worden daar rond 13:00 uur vastgesteld en zijn voor jou als consument meestal rond 15:00 uur bekend via je leverancier of een app.
De onbalansmarkt werkt in real-time en heeft een ander prijsmechanisme. Prijzen daar kunnen sterk afwijken van de EPEX-prijzen, zowel omhoog als omlaag. Als netbeheerder TenneT snel extra productie nodig heeft, kan de onbalansprijs tijdelijk hoog oplopen. Als er een overschot is, kan die prijs zelfs negatief worden. Als huiseigenaar handel je niet direct op de onbalansmarkt. Maar via dynamische tarieven voel je de marktdynamiek indirect wel.
Hoe beïnvloedt de onbalansmarkt de energietarieven die jij betaalt?
De koppeling tussen de onbalansmarkt en jouw energietarief is indirect, maar reîl. Energieleveranciers die stroom inkopen op de EPEX, moeten ook rekening houden met onbalansprijzen. Als ze hun voorspelling over je verbruik mis hebben, betalen ze een onbalanstarief om het verschil te vereffenen. Die kosten verdisconteren ze in hun tarieven.
Bij een vast energiecontract merk je daar niets van in je maandelijkse rekening. Bij een dynamisch energiecontract zie je de marktvariatie terug in de tarieven die je per uur betaalt.
Dat is precies waarom een thuisbatterij interessant wordt als je een dynamisch contract overweegt. Je kunt dan goedkope netstroom opslaan in de batterij en die zelf gebruiken op momenten dat het tarief hoog is. Het voordeel zit niet alleen in goedkoop inkopen en duur verkopen. Het zit er ook in dat je minder stroom uit het net hoeft te halen als de tarieven pieken. Lees hoe een dynamisch energiecontract met een thuisbatterij werkt. Lees onze dynamisch-contract-pagina.
Houd daarbij rekening met één beperking: de tarieven voor de volgende dag zijn pas rond 15:00 uur bekend. Verder vooruit kijken is niet mogelijk. De exacte bijdrage aan je terugverdientijd is daardoor niet te berekenen.
Wat kun jij als huiseigenaar concreet met deze kennis?
Je handelt niet op de onbalansmarkt. Maar de marktdynamiek beïnvloedt wel de tarieven die je betaalt. Combineer je een thuisbatterij met een dynamisch energiecontract? Dan profiteer je automatisch van die schommelingen.
Een goed voorbeeld is de SigEnergy SigenStor. Dit systeem heeft AI-aansturing die op twee manieren werkt. Ten eerste houdt het systeem capaciteit achter de hand op basis van weersvoorspellingen, zodat er ruimte is om morgenochtend zonnestroom op te vangen. Ten tweede houdt het extra ruimte vrij om te laden tegen lage nettarieven wanneer je een dynamisch energiecontract hebt. Beide functies werken automatisch en tegelijk.
De SigenStor is modulair opgebouwd. Je kiest de capaciteit die je nu nodig hebt, dat kan 6 tot 9 kilowattuur (kWh) zijn, maar ook direct 18 kWh of meer en je breidt later uit door extra modules te stapelen. 18 kWh is genoeg om een gemiddeld huishouden van 17:00 tot de volgende ochtend volledig te voorzien met opgeslagen zonnestroom.
Het systeem leest je verbruiks- en opwekgegevens uit via CT-klemmen, stroommeters in de meterkast. Zo weet het altijd precies hoeveel stroom er binnenkomt en hoeveel er verbruikt wordt, zonder dat je er iets voor hoeft in te stellen.
Wanneer is een thuisbatterij rendabel in combinatie met dynamische tarieven?
Een thuisbatterij rendeert het meest als je voldoende zonnepanelen hebt en als je een dynamisch energiecontract overweegt of al hebt. Maar er zijn ook situaties waarbij de rekening minder snel klopt.
Als je panelen ouder zijn dan 10 jaar of minder dan 3 kWp vermogen hebben, is de opbrengst per kilowattuur lager. Dan is er minder zonnestroom om op te slaan en wordt de bijdrage van de batterij kleiner.
Houd ook rekening met wat er na 1 januari 2027 verandert. De salderingsregeling, de regeling waarmee je teruggeleverde zonnestroom verrekent met je verbruik via de jaarafrekening, stopt volledig op die datum, in één keer. Daarna krijg je nog wel een terugleververgoeding voor stroom die je teruglevert, maar energieleveranciers rekenen ook terugleverkosten. Die kosten lopen op en zijn in veel gevallen bijna even hoog als de vergoeding. Zonder batterij wordt teruglevering daarmee steeds minder aantrekkelijk. Met een batterij sla je meer zonnestroom op voor eigen gebruik en lever je minder terug. Dat wordt na 2027 financieel steeds interessanter.
Wil je weten wat een thuisbatterij jou concreet kost? Bekijk dan de pagina wat kost een thuisbatterij voor een actueel overzicht.
Wat als je meer wilt weten over het koopproces?
De onbalansmarkt, dynamische tarieven en saldering zijn relevante context. Maar uiteindelijk gaat het om de vraag: past een thuisbatterij bij mijn situatie en hoe pak ik dat aan?
Op de pagina hoe koop ik een thuisbatterij vind je een stap-voor-stap uitleg van het koopproces, van offerte tot installatie. InstallQ-gecertificeerde monteurs installeren het systeem binnen 2 tot 4 weken na het aanvragen van een offerte. De installatie zelf duurt vaak één werkdag. Wil je zien hoe dat er in de praktijk uitziet? Bekijk eerdere installaties op de projectenpagina.
Veelgestelde vragen over de onbalansmarkt
Wat is de onbalansmarkt in eenvoudige woorden?
De onbalansmarkt is het systeem waarmee TenneT het elektriciteitsnet in evenwicht houdt. Als er op een bepaald moment meer stroom wordt opgewekt dan verbruikt, of andersom, roept TenneT via deze markt partijen op die snel kunnen bij- of afschakelen. Als huiseigenaar doe je hier niet direct aan mee.
Wat is het verschil tussen de onbalansmarkt en de EPEX?
De EPEX is de Europese energiebeurs waarop dynamische energietarieven worden bepaald. Prijzen worden daar een dag van tevoren vastgesteld, per uur. De onbalansmarkt werkt in real-time en corrigeert afwijkingen die pas tijdens de dag ontstaan. Beide markten beïnvloeden de uiteindelijke energietarieven, maar op een andere manier en op een ander moment.
Kan ik als particulier geld verdienen op de onbalansmarkt?
Niet rechtstreeks. Je handelt als particulier niet op de onbalansmarkt. Wat wel kan, is indirect profiteren via een dynamisch energiecontract en een thuisbatterij. Je slaat goedkope netstroom op en gebruikt die zelf als het tarief hoog is. Dat verlaagt je energiekosten.
Hoe weet mijn batterij wanneer de tarieven laag zijn?
Een slim thuisbatterijsysteem zoals de SigEnergy SigenStor heeft AI-aansturing die de tarieven bijhoudt en automatisch beslist wanneer laden voordelig is. De tarieven voor de volgende dag zijn rond 15:00 uur bekend. Het systeem kan daar automatisch op reageren, ook in de nacht.
Is een thuisbatterij alleen interessant als je een dynamisch energiecontract hebt?
Nee. Een thuisbatterij is ook zonder dynamisch contract nuttig. Je slaat zonnestroom op voor eigen gebruik in de avond. Maar met een dynamisch contract voeg je een extra laag toe: je batterij laadt ook op goedkope netstroom en ontlaadt als het tarief hoog is. Die combinatie vergroot het rendement.
Wat gebeurt er met de onbalansmarkt als er meer zonnepanelen komen?
Hoe meer duurzame opwek, hoe grilliger de productie. Daardoor neemt de onbalans toe en moet TenneT vaker ingrijpen. Dat maakt flexibiliteit, zoals thuisbatterijen op netschaal, steeds waardevoller. Voor jou als huiseigenaar betekent het ook dat energietarieven vaker en sterker schommelen.
Neem contact met ons op voor gratis en vrijblijvend advies.
Thuisbatterij laten installeren?
De onbalansmarkt is het mechanisme achter de schermen. Wat jij er als huiseigenaar aan hebt, is een batterij die automatisch slim inspeelt op de tarieven die daaruit voortvloeien. Zonder dat je zelf elke dag in de gaten hoeft te houden wanneer stroom goedkoop is.
Wil je weten welk systeem bij jouw situatie past? Bekijk het overzicht van alle thuisbatterijen of vraag direct een vrijblijvende offerte aan.
Gratis persoonlijke offerte
van InstallQ erkende monteurs
- Adviesgesprek bij jou thuis met een InstallQ erkende monteur
- Op een moment dat het jou uitkomt
- Duidelijk financieel inzicht
- Binnen 1 werkdag reactie
- Installatie binnen 2 - 4 weken
Gratis persoonlijke offerte
van InstallQ erkende monteurs
- Adviesgesprek bij jou thuis met een InstallQ erkende monteur
- Op een moment dat het jou uitkomt
- Duidelijk financieel inzicht
- Binnen 1 werkdag reactie
- Installatie binnen 2 - 4 weken
Handige tips
Lees meer
Bekijk hier andere handige pagina’s, zoals rekentools en praktische hulpmiddelen die je helpen bij het kiezen en gebruiken van een thuisbatterij.
Wat klanten van ons vinden
Geplaatst op Google![]()
Nico van de WeteringTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Betrouwbaar bedrijf, die kwaliteit leveren en daarbij tussentijds prima benaderbaar zijn. Mooie deal gemaakt in de pre-Sale waardoor naast een gratis P1 meter ook een mooie powerbank volgens afspraak geleverd is. Ga zo door team van BatterijXpertGeplaatst op Google![]()
Frank VersteegTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Hoi Heb bij de batterijxpert de Anker mac thuisbatterij besteld en gekocht. Ze kwamen keurig de afspraken na en waren optijd met alles . Electricien Nick heeft de batterij voor mij aangesloten in de meterkast en onder de trap geplaatst dit in overleg natuurlijk en keurig werk geleverd en nam ook de tijd om het uit te leggen. Alles werkt nu naar behoren en voor mij was het perfekt geregeld en verlopen dank jullie wel voor de service Zeker aanraderGeplaatst op Google![]()
Marciano DaamenTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Bij BatterijXpert mijn thuisbatterij gekocht. De communicatie was duidelijk en zelfs onderdelen die niet in het assortiment zitten hebben ze voor mij besteld. Ik zou daarom BatterijXpert ook zeker aanraden.Geplaatst op Google![]()
Janine De leeuwTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
⭐⭐⭐⭐⭐ Uitstekende service en deskundige support op het moment dat het telt!Ik ben ontzettend tevreden over de service van Batterij Expert. Onlangs kreeg ik te maken met een onverwacht incident met mijn stroomvoorziening, en op zo'n moment is het altijd maar de vraag hoe een bedrijf reageert. Batterij Expert heeft alle verwachtingen overtroffen.Vanaf het eerste contact werd ik direct serieus genomen. De communicatie verliep vlot, helder en vriendelijk. Wat ik vooral waardeer is hun proactieve houding: ze dachten meteen in oplossingen in plaats van problemen en boden direct de juiste technische ondersteuning. Dankzij hun snelle handelen en vakkundige kennis was het incident binnen no-time en naar volle tevredenheid opgelost.Het is tegenwoordig zeldzaam om een partij te vinden die ook ná de verkoop zo’n hoog niveau van nazorg en klantenservice biedt. Dit geeft ontzettend veel vertrouwen voor de toekomst. Ik kan Batterij Expert dan ook aan iedereen warm aanbevelen!Geplaatst op Google![]()
Nick Van IerselTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
De sandeer regeling gaat er af.. daar zit je dan met je 14 zonnepanelen.. hoe gaan we dat oplossen, wat is de beste manier en vooral wat is de goedkoopste oplossing. Tijdens een verjaardag hadden wij het hier over, mijn Zwager gaf aan dat ik eens bij Derrek van Batterijxpert moest informeren. Derrek denkt met je mee, stelt slimme vragen en komt met een goed en eerlijk advies. Hierbij is het niet belangrijk hoeveel centjes hun binnenhalen, maar hoe tevreden jij als klant bent. De Thuisbatterij waar wij voor gekozen hebben was de Anker SOLIX Solarbank Max AC 7 Khw. ik dacht zelf te moeten gaan voor een extra accupack er onder, om het te verdubbelen naar 14 Khw. Dit was echter volgens de berekening van Derrek totaal overbodig.. en zo zie je maar.. een eerlijk advies, al kost het hun een extra sale. Ik kon de batterij vrijwel direct ophalen, hij was gewoon op voorraad, en twee mannen hebben hem voor me in de auto gezet, want dat ding is zwaar! Thuis gekomen, heb ik hem gemonteerd, en een paar uur later kreeg ik een whatsapp van Derrek, met de vraag of het allemaal gelukt was, super tof! ik stuurde hem trots een foto van dat hij stond, en hoe hij aangesloten was.. daar had hij nog wel wat op en aanmerkingen over. zo zag hij dat de ruimte rondom de batterij niet genoeg was, en adviseerde hij om een andere kabel te gebruiken. en zo kan het stukje after sales ook weer afgevinkt worden. Ondertussen draait mijn batterij naar behoren, en mag ik altijd een appje sturen als ik vragen heb. Waar het begon als support de locals, adviseer ik nu iedereen om hier een batterij te kopen. Derrek en natuurlijk de rest van het team, enorm bedankt!Geplaatst op Google![]()
Bert-Jan uit de BultenTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Top service! BatterijXpert is ontzettend klantgericht en denkt echt met je mee. De communicatie verliep vanaf het eerste contact helder, snel en vriendelijk. Daarnaast is de thuisbatterij vakkundig en netjes geïnstalleerd; alles werkt vlekkeloos en de afwerking is top. Absoluut een aanrader voor wie zoekt naar kwaliteit en vakmanschap!Geplaatst op Google![]()
BartTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Van begin tot eind een hele fijne ervaring gehad. Goed advies aan huis (iemand die ook meedenkt over de installatie mogelijkheden en niet alleen verkoopt), een overzichtelijke offerte met een goed aanbod (beste prijs kwaliteitverhouding op basis van drie offertes) en een een keurige installatie waarbij alles netjes wordt achtergelaten.Geplaatst op Google![]()
Michel KlustersTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Na enige twijfel over mijn bestelling heb ik contact opgenomen met BatterijXpert. Op mijn e-mail kreeg ik een duidelijke en vriendelijke reactie, wat direct vertrouwen gaf. Ik had gevraagd of de levering eventueel eerder kon plaatsvinden dan gepland. Ook daarin dachten ze uitstekend mee en hebben ze ervoor gezorgd dat de batterij op de door mij gewenste dag werd geleverd. Via de transporteur werd ik bovendien netjes op de hoogte gehouden van het verwachte levertijdstip. Inmiddels heb ik de Anker SOLIX Solarbank AC geïnstalleerd en ben ik hier erg tevreden over. Ook na de levering bleef de service uitstekend. Ik ontving nog een e-mail waarin werd aangegeven dat ik, als ik nog vragen had, altijd gerust contact met hen kon opnemen. Dat laat zien dat de betrokkenheid niet stopt zodra de bestelling is afgeleverd. Al met al een zeer positieve ervaring. BatterijXpert is wat mij betreft een betrouwbaar, klantgericht en professioneel bedrijf dat echt met de klant meedenkt. Voor iedereen die op zoek is naar een thuisbatterij kan ik dit jonge, groeiende bedrijf dan ook van harte aanbevelen.Geplaatst op Google![]()
Nico BaltusTrustindex verifieert dat de oorspronkelijke bron van de recensie Google is.
Aeg solarcube gekocht goed product Prima service van batterijXPert


